Χρόνιος Πόνος
Τι είναι ο χρόνιος πόνος;
Χρόνιος χαρακτηρίζεται ο πόνος που έχει διάρκεια μεγαλύτερη των 3 μηνών, αν και τα χρονικά όρια μεταξύ οξέος και χρόνιου πόνου είναι σχετικά ρευστά. Ο χρόνιος πόνος ανάλογα με την αιτία που τον προκάλεσε μπορεί να υφίσταται για περισσότερους μήνες ή και χρόνια, να έχει συνεχόμενο, διαλείποντα, μικρής ή μεγάλης έντασης χαρακτήρα.
Που αποσκοπεί;
Εάν ο οξύς πόνος μας προειδοποιεί και μας προστατεύει από τυχόν απειλητικά ερεθίσματα για την υγεία μας, τότε ο χρόνιος πόνος μας προειδοποιεί για την ανάγκη του σώματος για ακινητοποίηση και βαθιά ξεκούραση. Ο χρόνιος πόνος έπεται του οξέος πόνου, του τραυματισμού, της βλάβης και είναι το προειδοποιητικό σήμα στην έντονη κόπωση, στην εξάντληση των πόρων του σώματος έναντι σε μια βαθύτερη ανάγκη του για αποθεραπεία.
Από ποιους παράγοντες επηρεάζεται;
Ο πόνος είναι μια υποκειμενική αίσθηση και η αντίληψη του διαφέρει από άτομο σε άτομο, αλλά ακόμη και στο ίδιο το άτομο η αντίληψη του πόνου μπορεί να διαφέρει από μέρα σε μέρα. Στη γένεση και διατήρηση του χρόνιου πόνου φαίνεται να παίζουν πολλοί παράγοντες ρόλο όπως γενετική προδιάθεση, περιβαλλοντικοί, ψυχοκοινωνικοί παράγοντες, η φύση της ασθένειας κ.α. Η εκάστοτε διάθεση που έχει κάποιος, το στρες, η έλλειψη πληροφοριών για την ίδια την πάθηση ή την φύση της μπορεί να επιτείνουν και να εντείνουν την αίσθηση του πόνου, αλλά και να προκαλέσουν περισσότερο στρες και περεταίρω ψυχική (π.χ. κατάθλιψη) και σωματική επιβάρυνση.
Ποιες είναι οι αιτίες;
Οι αιτίες του χρόνιου πόνου δεν είναι πάντα εύκολο να εντοπιστούν. Για παράδειγμα στην περίπτωση που η έκλυση του πόνου οφειλόταν σε έναν τραυματισμό ή μια ιστική βλάβη ο πόνος μπορεί να εμμένει παρά την αποθεραπεία, ακόμη κι όταν η αρχική βλάβη δεν ανιχνεύεται πια. Επίσης πολλές χρόνιες παθήσεις συνοδεύονται από χρόνιο πόνο (ρευματοειδής αρθρίτιδα, καρκινικός πόνος κ.α.). Φλεγμονώδεις διαδικασίες στα πλαίσια μιας διαταραχής του ανοσοποιητικού συστήματος π.χ. αυτοάνοσα νοσήματα, χρόνιες παθήσεις π.χ. στεφανιαία νόσος αλλά και διαταραχές του νευρικού συστήματος μπορούν να συντελέσουν στην παραγωγή του χρόνιου πόνου. Κάποιες φορές το αίτιο δεν δύναται να αναγνωριστεί και το μόνο που επιτυγχάνουμε είναι η αναγνώριση των συμπτωμάτων και η κατηγοριοποίησής τους σε ένα σύνδρομο πόνου, π.χ. ινομυαλγία.
Σε νευροφυσιολογικό επίπεδο έχει παρατηρηθεί ευαισθητοποίηση ορισμένων νευρώνων τόσο στο περιφερικό όσο και στο κεντρικό νευρικό σύστημα με αποτέλεσμα την αντίληψη έντονου πόνου μετά από μικρά ή ακατάλληλα ερεθίσματα. Είναι σα να αποκτά μια είδους «μνήμη» το νευρικό σύστημα και να αναπαράγει ή να αντιλαμβάνεται πόνο χωρίς να υφίσταται το ανάλογο ερέθισμα.
Θεραπεία
Ο χρόνιος πόνος είναι μια νόσος, πολύπλοκη και παραγοντική. Λόγω αυτού απαιτεί συγχρονισμένη και πολύπλευρη θεραπευτική προσέγγιση. (Βλ. Θεραπευτική προσέγγιση)
