Στρες
Τι είναι το στρες και που αποσκοπεί;
Το στρες είναι η φυσική εγγενής σωματική μας απάντηση σε οποιοδήποτε ερέθισμα απαιτεί άμεση προσοχή και διαχείριση, εγρήγορση και προσαρμογή.
Ορμόνες όπως η αδρεναλίνη και η κορτιζόνη εκκρίνονται σε κλάσματα δευτερολέπτου στο σώμα μας με αποτέλεσμα την αύξηση του καρδιακού ρυθμού, την αύξηση του ρυθμού της αναπνοής, αύξηση της αιματικής ροής σε κύριους μυς του σώματος και άλλες αλλαγές. Η έκκριση ορμονών που παρατηρείται οδηγεί σε μια έκρηξη ενέργειας που κινητοποιεί το σώμα μας ώστε να αποδώσει το καλύτερο δυνατό (Fight or Flight Response).
Είδη στρες
Τα ερεθίσματα που προκαλούν στρες ποικίλουν και μπορεί να είναι φυσικά – σωματικά, συναισθηματικά, ψυχοκοινωνικά κ.α.
Το στρες μπορεί να είναι θετικό όπως ο ενθουσιασμός ή ανυπομονησία για κάτι ευχάριστο, ένα ταξίδι ή μια εργασία που ετοιμάζουμε, η φυσική άσκηση – ένα αγαπημένο σπορ.
Πολλές φορές όμως το στρες μπορεί να πηγάζει από την αγωνία να ανταποκριθούμε στους απαιτητικούς και διαφορετικούς ρόλους της καθημερινότητας, θυμό ή φόβο για το μέλλον λόγω οικονομικών, εργασιακών, διαπροσωπικών προβλημάτων ή προβλημάτων υγείας.
Πότε χρειάζεται προσοχή
Το στρες μπορεί να είναι οξύ οπότε και αφορά μόνο μια στιγμή ή ένα μικρό χρονικό διάστημα. Φυσιολογικά μετά την πάροδο του ερεθίσματος που προκάλεσε το στρες, το σώμα μας επανέρχεται σε μια πιο ήρεμη κατάσταση λειτουργίας (relaxation response). Οι εναλλαγές αυτές είναι απολύτως φυσιολογικές. Εάν όμως λόγω π.χ. μη επίλυσης του προβλήματος, το σώμα μας παραμένει για αρκετό διάστημα, μήνες ή και χρόνια στην ίδια κατάσταση εγρήγορσης, το στρες είναι πλέον χρόνιο και οι επιπτώσεις στην υγεία μας είναι αναπόφευκτες. Το αρχικά ευεργετικό κοκτέιλ των ορμονών του στρες καθίσταται μακροχρόνια επιβλαβές.
Σημεία και συμπτώματα χρόνιου στρες
- Μυοσκελετικό άλγος, κράμπες, μυϊκή εξάντληση
- Αυπνία
- Διαταραχές της διάθεσης (π.χ. ευερεθιστότητα, κατάθλιψη )
- Γαστρεντερολογικές διαταραχές (π.χ. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, έλκος στομάχου)
- Καρδιαγγειακές διαταραχές ( αίσθημα παλμών, αρτηριακή υπέρταση)
- Μεταβολικό σύνδρομο (π.χ. αύξηση βάρους, σακχαρώδης διαβήτης)
- Ενδοκρινολογικές διαταραχές ( π.χ. υποθυρεοειδισμός)
- Σύνδρομα πόνου (Ινομυαλγία, Σύνδρομο Χρόνιας Κόπωσης)
- Αυτοάνοσα νοσήματα (Θυρεοειδίτιδα, Ρευματοειδής αρθρίτιδα)
- Νευρολογικές διαταραχές ( Διαταραχές Αυτόνομου Νευρικού Συστήματος)
